Zowel voor starters als voor langer actieve ondernemers komt vaak de vraag aan de orde: wat is de meest passende rechtsvorm voor de onderneming? Daarbij zijn vaak twee aspecten doorslaggevend: rust en geld. Maar ook andere elementen spelen vaak een grote rol.
Hieronder volgt een overzicht van de meest in het oog springende overwegingen bij de rechtsvormkeuze. Daarbij wordt de eenmanszaak afgezet tegen de besloten vennootschap (BV).
- Fiscaal
Vaak wordt als eerste naar de belastingheffing gekeken. Ook door adviseurs. Maar fiscaliteit is zelden doorslaggevend.
In een eenmanszaak kan mogelijk gebruik worden gemaakt van een aantal ondernemersfaciliteiten, zoals de zelfstandigenaftrek en de MKB-winstvrijstelling. Met name de MKB-winstvrijstelling levert in het algemeen een aanzienlijke belastingbesparing op. De zelfstandigenaftrek is (en wordt steeds verder) ingeperkt en is nauwelijks nog relevant voor de keuze.
Hoe hoger de winst, hoe vaker de BV in beeld komt. Vaak worden bedragen genoemd als € 100.000 of € 120.000. Vaak is dat nauwelijks relevant, belangrijker is welk deel van de winst noodzakelijk is voor levensonderhoud. Wordt niet alle winst uitgekeerd, dan is een BV sneller interessant.
Ten slotte kunnen er tig andere – soms kleinere of grotere – fiscale aspecten in mindere of meerdere mate meespelen. Het gaat in het kader van deze blog te ver om daar dieper op in te gaan. De specialisten van Cervus Tax kunnen u daarover beter informeren.
Ook wordt ‘uitstellen van belasting’ genoemd als fiscaal argument. Dat is het in zekere zin ook, maar het verkregen uitstel van belastingheffing is vooral een liquiditeitsaspect.
- Aansprakelijkheid
In een eenmanszaak is de ondernemer privé met het gehele privévermogen aansprakelijk als het misgaat. In een BV is dat vaak beter afgeschermd: het risico zit dan vooral in de BV.
Een jonge startende ondernemer kan dit minder belangrijk vinden want van enig vermogen is mogelijk geen sprake. Maar dit kan veranderen als de ondernemer op enig moment wel privévermogen opbouwt (denk aan overwaarde op een woning). Dan kan dit argument een belangrijkere rol gaan spelen. Zeker bij grotere financiële belangen kan een BV rust geven.
De BV beperkt het risico, maar neemt niet alle risico’s weg. Denk dan ook aan bijvoorbeeld de beroepsaansprakelijkheid (bij bepaalde beroepen) of aan banken die privé laten meetekenen bij financiering.
- Financiële planning
De BV is interessant als het gaat om het plannen van inkomen en vermogen. De BV biedt meer mogelijkheden dan de eenmanszaak om belastingheffing uit te stellen of op een andere manier te optimaliseren.
- Starter
De startende ondernemer kan als eenmanszaak een beroep doen op startersfaciliteiten zoals de startersaftrek (€ 2.133, alleen nog in 2026) en de willekeurige afschrijving voor startende ondernemers. Dit kan een aanzienlijk financieringsvoordeel voor de ondernemer opleveren. Een BV kan daar minder eenvoudig gebruik van maken. Daarom wordt in de opstartfase vaak gekozen voor een eenmanszaak, die later wordt omgezet in een BV.
- Scheiding zakelijk versus privé
Een BV brengt vaak een strakkere scheiding tussen privé en zakelijk met zich mee. Daardoor blijven zakelijke kwesties zakelijk en blijft privé ook echt privé. Dat brengt duidelijkheid en transparantie, wat vaak rust geeft.
- Uitstraling
Een BV kan een professioneler beeld naar buiten toe geven. Dat kan positief zijn voor de uitstraling naar klanten en leveranciers. Het kan helpen bij het aangaan van contracten of bijvoorbeeld bij het verkrijgen van financiering.
- Continuïteit
Een BV bestaat als rechtspersoon los van de ondernemer. Dat maakt verkoop, overdracht of bedrijfsopvolging vaak eenvoudiger dan bij een eenmanszaak.
- Privacy
Een BV moet jaarstukken deponeren bij de KvK die daarvoor voor eenieder inzichtelijk zijn. Afhankelijk van de grootte van de vennootschap zijn meer of minder gegevens inzichtelijk voor derden. In een eenmanszaak blijven cijfers in beginsel privé.
- Arbeidsongeschiktheid
Er ligt een wetsvoorstel voor een verplichte basisverzekering arbeidsongeschiktheid voor zelfstandigen (Wet baz). De BV wordt hierin niet meegenomen. Als deze wet wordt aangenomen, kan een BV-structuur dus invloed hebben op de verzekeringsplicht.
- Conclusie
Een advies over de rechtsvorm is maatwerk. Vaak is sprake van argumenten pro en contra die moeten worden afgewogen. Zo’n advies kan niet beperkt blijven tot fiscale aspecten. Het komt voor dat een BV duidelijk duurder is, maar toch sterk de voorkeur verdient.